Pravoslavni vernici danas slave rođenje Svetog Jovana Krstitelja, nazvanog i Preteča. Ivanjdan je ustanovljen u IV veku nove ere. U crkvenom kalendaru današnji praznik je označen crvenim slovom.
Brojni običaji datiraju još iz prethrišćanskog perioda, od ratarskog kulta proslave Sunca, letnje dugodnevice i početka žetve. Svaki kraj ima svoje običaje, ali jedinstveni je pletenje venčića i ubiranje lekovitog bilja. Venčići od ivanjskog cveća sa upletenom glavicom belog luka postavljaju desno od ulaza ili na vrata, kako bi tokom predstojećih godinu dana štitio ukućane. Takođe, u brojnim krajevima je održan običaj paljenja ivanjskih vatri, kao i priređivanje panađura.
U narodnoj tradiciji očuvani su i običaji branja lekovitog bilja radi verovanja da kantarion, majčina dušica, hajdučka trava, nana, ubrani na ovaj dan imaju izuzetno i jače dejstvo. Narodni običaji ukazuju na sreću, prosperitet, zdravlje i ljubav, tako da su nekada devojke, u navečerje praznika pod jastuk stavljale ivanjdansko cveće da bi sanjale budućeg supruga, dok bi ujutru kroz ispleteni venčić gledale rađanje Sunca kako bi bile zdrave i rumene.
Prema crkvenom tipiku, zbog važnosti praznika, na Ivanjdan je dozvoljena raskošnija posna trpeza, te je dozvoljeno vino, kao i jesti ribu i jela pripremljena na ulju. Podsećamo, u toku je Petrovski post, koji je počeo 8. juna i traje 34 dana.
Pre 85. godina na Ivanjdan 1941. na vašaru u Krupnju, kraj Bele Crkve, Žikica Jovanović – Španac pokrenuo je ustanak protiv nacizma u Drugom svetskom ratu. Po oslobođenju, 7. jul – Dan ustanka naroda Srbije proglašen je za državni praznik, koji je ukinut 2001. godine.
https://objektiva.rs/rodenje-sv-jovana-ivanjdan/
https://objektiva.rs/ivandan-praznik-rodenja-svetog-jovana-krstitelja/
https://objektiva.rs/osvestani-temelji-crkve-svetog-simeona-u-selu-osecina/
