17/04/2024
Najnovije vesti
Valjevo Objektiva.rs vesti Foto Dragan Krunić Narodni muzej Valjevo Objektiva.rs foto Dragan Krunić 16 03 2022 uoči Dana grada 20. marta 2022. godine

IZLOŽBA “STRADANJE SRPSKOG NARODA NA KOZARI 1942. GODINE”

Autor 09/12/2022

Izložba Zavičajnog muzeja Gradiška “Stradanje srpskog naroda na Kozari 1942. godine” biće otvorena u galeriji Narodnog muzeja Valjevo u petak, 9. decembra 2022. godine, u 19 časova.

Izložba prikazuje jedan od najvećih zločina nad stanovništvom, srpskim, romskim i jevrejskim, tokom Drugog svetskog rata na području Gradiške. Autor izložbe je istoričar Bojan Vujčić.

Kozara sa Potkozarjem, između reka Une, Sane, Vrbasa i Save, obuhvatala je oko 2.500 kvadratnih kilometara. Prema popisu stanovništva iz 1931. godine tu je živelo oko 200.000, u Gradiški oko 70.000 stanovnika. Grad 15. aprila 1941. godine okupira nemačka vojska sa ustaško – domobranskim podanicima.

Nemačka pešadijska divizija, sa 30 hiljada vojnika, počela je ofanzivu na Kozaru 10. juna 1942. godine. Prošlo je više od 80 godina od velikog stradanja naroda i proboja u borbi na Kozari, 3. jula 1942. godine, kada su borci Drugog krajiškog odreda i manji deo zbega prodrli kroz višestruki neprijateljski obruč. Sa Kozare na Grmeč uspelo je da pređe oko 10 hiljada meštana i partizana.

Za nekoliko dana oko 68.600 meštana, među kojima hiljade žena i dece su deportovani u koncentracione logore u NDH – Jasenovac, Novu Gradišku, Mlaku, Staru Gradišku, Jablanac, Košutaricu i na prisilni rad u Nemačku i Norvešku. Prema istorijskim podacima, više od 19 hiljada mališana iz Potkozarja je tragično stradalo u logorima. Diana Budisavljević, Austrijanka u braku sa zagrebačkim lekarom Srbinom, sa saradnicima iz Crvenog krsta i humanim ljudima, iz logora je spasila oko 12 hiljada mališana sa Kozare.