09/02/2023
Najnovije vesti
Saborni-hram-2021-paljenje-badnjaka-foto-Dragan-Krunic

OBREZANJE GOSPODA ISUSA HRISTA I VASILJEVDAN

Autor 14/01/2023

Pravoslavna crkva 14. januara obeležava više praznika, Obrezanje Gospoda Isusa Hrista, Svetog Vasilija Velikog, kao i Mali Božić i Novu godinu prema julijanskom kalendaru.

Obrezanje Gospoda Isusa Hrista hram u Beogradu obeležavanje 14. januara  prenosi Objektiva.rs iz grada Valjevo

Evanđelje po Luki kazuje da je Isus obrezan osmog dana po rođenju (Luka 2:21).

Novorođenče Isus je donesen u hram i obrezan shodno zakonu u Izraelu još od vremena Abrahama. Roditelji mu dadoše ime Isus kako je, prema hrišćanskom predanju, blagovestio arhangel Gavrilo njegovoj majci, Presvetoj Bogorodici.

Starozavetno obrezanje je u hrišćanstvu veoma rano ukinuto i predobraženo u novozavetno krštenje. U Ohridskom prologu o tome piše Lelićki Zaltoust, Nikolaj Velimirović.

SPC i vernici 14. januara obeležavaju i Svetog Vasilija Velikog, poznatog kao velikog svetovnog i duhovnog učitelja.

Arhiepiskop Vasilije, nazvan Veliki zbog svojih zasluga, bio je uticajan teolog i episkop Kesarije i smatra se učiteljem cele Crkve, braniocem vere od jeretika i osnivačem opštežiteljne monaške tradicije u istočnom hrišćanstvu.

Sveti-Vasilije-Veliki-14-januar prenosi Objektiva.rs iz grada Valjevo

Rođen je oko 330. godine, u uglednoj porodici u Cezareji, glavnom gradu Kapadokije, od oca Vasilija i majke Emilije. Njegova porodica ima hrišćansku tradiciju – jedan deda je mučenik iz doba progona, a ujak episkop.

Bio je mlad kada odlazi na školovanje na Platonovoj akademiji u Atini, 351. godine. Pohađao je filozofiju, gramatiku, retoriku, astrologiju, fiziku i ostale nauke toga vremena, kod čuvenog učitelja Evula, uz učitelje Himerija i Proeresija. Učio je sa Grigorijem Bogoslovom, Julijanom kasnije nazvan “car otpadnik” i Livanijem.

Vratio se kući oko 356. godine i počinje karijeru pravnika i retora. Međutim, godinu kasnije, susret sa velikim asketom i episkopom Jevstatijem Sevastejskim mu menja život. Vasilije uskoro napušta pravničku profesiju i posvećuje život Bogu.

Posle smrti episkopa Jevsevija 370. godine, izabran je za episkopa Cezareje i tu službuje do upokojenja 14. januara 379. godine.

U to vreme je car bio Valens (364 – 378.), pristalica arijanstva, sa kojim je Vasilije imao problema zbog svog zastupanja Nikejskog simbola vere. Kada je Valens 371. prošao kroz Cezareju, Vasilije se dramatično odupro carevom zahtevu da mu se pokori. Vasilije je umro ubrzo nakon što je Valensova pogibija u bici kod Hadrijanopolja otvorila put pobedi Vasilijeve teologije. Njegova smrt bila je naširoko oplakivana, a on ubrzo proglašen za sveca. Vasilije Veliki, njegov brat Grigorije Nazijanski i prijatelj Grigorije Bogoslov su nazvani kapadokijskim crkvenim ocima. Njihova majka se slavi kao Sveta Emilija.

Pravoslavna crkva ga slavi 14. januara, a rimokatolička 2. januara. Vasiljevdan se kod Srba slavi kao krsna slava, a kod Grka i Rusa kao imendan.

Prvog januara po starom kalendaru, 14. prema gregorijanskom, kod nas se praznuje i Mali Božić i Srpska Nova godina.

Vasiljevdan ili Vasilica, jedan je od najznačajnijih hrišćanskih praznika, u kalendaru Srpske pravoslavne crkve upisan crvenim slovima, u Bogoslužbenom ustavu znakom velikog praznika, crvenim krstićem u crvenom krugu, što znači da je u prvoj od šest grupa u koje su rangirani svi crkveni praznici u godini.

Valjevo The Peace of God, Christ is born Božić praznik porodice i dece , Objektiva.rs iz Valjeva

Prema narodnoj tradiciji za Svetog Vasilija valja spremiti obrednu kukutuznu pogaču – vasilicu, u nekim krajevima to su pogačice od pšeničnog brašna, a kod Grka kolač, vasilopita. Sveti Vasilije Veliki nazivan je i “pčelom crkve Hristove”, koja vernicima donosi med, pa se zato na Vailjevdan valja poslužiti medom.

U mnogim krajevima na Mali Božić spaljuju ostatak badnjaka. Na današnji dan treba izbegavati svađe da se ne bi svađali cele godine.

U srpskoj kneževini u XIX veku na Vasiljevdan su bivale narodne skupštine; u Hilandaru je običaj održavanja godišnjeg Sabora staraca.

Vreme od Božića do Bogojavljenja, 19. januara, u narodu je nazvano “nekršteni dani” tokom kojih, prema verovanju, razne karakondžule vrebaju narod na svakom koraku.

U subotu, 14. januara 2023. godine, Sveta Liturgija u Hramu Vaskrsenja Hristovog je od 9 časova, dok je u Hramu Svetih besrebrenika Kozme i Damjana u krugu Opšte bolnice, od 8 sati i 30 minuta, kao i u nedelju, 15. januara.